Sıfır Atık Kulübü (Tymm) Yıllık Planı ve Aylık Faaliyet Raporu 2026-2027

• Sosyal Etkinlik Modülü'nden kulüp ve öğrenci bilgilerinin alınması
• Kulübe seçilen öğrencilerin belirlenmesi ve modüle işlenmesi
• Danışman öğretmen tarafından kulübün tanıtılması
• Kulüp yönetim kurulu seçimi ve görev dağılımı (başkan, başkan yardımcısı, sekreter)

• Kulüp yıllık çalışma planının üyelerin katılımıyla hazırlanması
• Sosyal Etkinlikler Kurulunca kulüple ilişkilendirilen etkinliklerin (belirli gün ve haftalar, millî bayramlar, protokol etkinlikleri) plana yansıtılması
• Kulüp tanıtım ve etkinlik panosunun hazırlanması; çalışmaların okul web sayfasında paylaşılması
• Kulübün çalışma alanları (atık ayrıştırma, geri dönüşüm, kompost, gıda israfını önleme, ileri dönüşüm atölyeleri) kısa bir sunumla tanıtılacak; öğrenciler bir gün içinde ürettikleri atıkları hatırlayıp paylaşacak ve yıl boyunca tutulacak kulüp atık günlüğü başlatılacak.

Öğrencilerle birlikte atık türlerinin işaretleneceği basit bir veri kayıt formu hazırlanacak; sınıflar, koridorlar, bahçe ve kantin çevresinde oluşan atıklar gruplar hâlinde gözlemlenerek forma kaydedilecek.

Gruplar topladıkları verileri karşılaştırarak hangi atık türünün nerede yoğunlaştığını belirleyecek; bulgular basit grafikler ve okul krokisi üzerinde gösterilen bir atık haritasına dönüştürülüp kulüp panosunda paylaşılacak.

Önleme, azaltma, yeniden kullanma, geri dönüştürme ve bertaraf basamakları bir panoya basamak düzeninde işlenecek; öğrenciler getirdikleri örnek atıkları hangi basamakta değerlendirebileceklerini tartışarak karar gerekçelerini yazacak.

Kâğıt, plastik, cam, metal ve organik atıklar için kullanılan renk kodları tanıtılacak; renkli kutular ve atık kartlarıyla hızlı ayrıştırma yarışması yapılacak, sık yapılan ayrıştırma hataları birlikte not edilecek.

Atık haritasındaki yoğun noktalara yerleştirilmek üzere renk kodlu sıfır atık istasyonları tasarlanacak; kutular etiketlenip hangi atığın hangi kutuya atılacağını gösteren görseller hazırlanacak ve okul yönetiminin uygun gördüğü noktalara yerleştirilecek. İstasyonların takibi için nöbet çizelgesi oluşturulacak.

Kulüp üyeleri küçük ekipler hâlinde sınıfları ziyaret ederek renk kodları ve istasyon kullanımı hakkında kısa akran anlatımları yapacak; anlatımlarda hazırlanan görseller ve atık haritası kullanılacak.

Atık toplama ve ayrıştırma sırasında eldiven kullanımı, kesici ve kırılabilir atıklara müdahale etmeme, el yıkama ve yaralanma durumunda yapılacaklar uygulamalı olarak gösterilecek; ilk yardım çantasındaki temel malzemeler tanıtılıp basit bir sargı uygulaması yapılacak. Güvenli çalışma kuralları listesi istasyonların yanına asılacak.

Gruplar atık pil, kullanılmayan telefon ve bozuk küçük elektronik cihazların içerdiği maddeleri ve doğaya karışması hâlinde ortaya çıkan riskleri güvenilir kaynaklardan araştıracak; bulgular bilgi kartlarına işlenip panoda paylaşılacak.

Okul içinde uygun bir noktaya atık pil ve küçük elektronik atık için ayrı bir toplama kutusu hazırlanıp yerleştirilecek; kutunun kullanımını anlatan uyarı afişleri tasarlanacak. Biriken atıkların yetkili toplama noktasına iletilmesi planlanabilir.

Okul bahçesinde veya sınıfta basit malzemelerle kompost kutusu oluşturulacak; hangi mutfak ve bahçe atıklarının komposta girebileceği, hangilerinin giremeyeceği örneklerle gösterilerek kutu ilk kez doldurulacak.

Kompost kutusundaki nem, koku ve hacim değişimi haftalık gözlem çizelgesine kaydedilecek; karıştırma ve bakım için görev sırası belirlenecek, biyobozunur ve bozunmayan atıklar örnekler üzerinden karşılaştırılacak.

Beslenme saatlerinde ve yemek alanında artan gıda ile ambalaj atıkları gözlem formuyla kaydedilecek; israfın nedenleri porsiyon büyüklüğü, beğenmeme ve unutulan kumanya gibi başlıklar altında tartışılarak önleyici öneriler listelenecek.

Öğrenciler ailelerinden ve büyüklerinden ekmeği ve yemeği değerlendirme, kumaş artıklarından yeni eşya yapma, eşyayı onararak kullanmayı sürdürme gibi geleneksel uygulamaları ve bunlarla ilgili atasözlerini derleyecek; derlemeler panoda sergilenecek ve seçilen bir geleneksel yeniden kullanma örneği kulüpte uygulanacak.

Her grup bir tek kullanımlık ürünü (su şişesi, pipet, ambalaj, poşet) seçerek üretimi için harcanan su ve enerjiyi, doğada ayrışma süresini araştıracak; bulgular ürünün yolculuğunu anlatan kısa bir hikâye kurgusu ve görsellerle kulüpte sunulacak.

Bez torba, kumaş mendil, matara kılıfı ve kumanya kabı gibi yeniden kullanılabilir alternatifler basit malzemelerle hazırlanacak; öğrenciler vazgeçecekleri bir tek kullanımlık ürünü yazdıkları kişisel söz kartlarını doldurup panoda sergileyecek.

Birinci dönem çalışmalarının değerlendirilmesi ve ikinci dönem takviminin gözden geçirilmesi. Atık günlüğü, gözlem formları, istasyon nöbet çizelgeleri ve kompost kayıtları gözden geçirilecek; öğrencilerden kısa yansıtma yazıları alınacak.

Atık karnesinde yer alacak başlıklar (ayrıştırma doğruluğu, istasyon kullanımı, gıda atığı, tek kullanımlık ürün yoğunluğu, kompost düzeni) kulüpçe belirlenecek; her başlığın nasıl ölçüleceği kararlaştırılıp veri toplama görevleri paylaşılacak.

Dönem verileri gruplarca tablolara işlenecek; atık türlerinin dağılımı ve dönemler arasındaki değişim sütun ve daire grafiklerle gösterilecek, grafiklerden okunan sonuçlar kısa notlarla yorumlanacak.

Grafikler ve gözlem bulguları bir araya getirilerek okulun atık karnesi hazırlanacak; zayıf görülen başlıklar için uygulanabilirlik ve sürdürülebilirlik ölçütlerine göre önceliklendirilmiş bir öneri listesi oluşturulacak ve karne panoda paylaşılacak.

Gruplar bir malzemenin toplanmasından yeni ürüne dönüşmesine kadar geçen aşamaları araştırıp akış şeması hâlinde çizecek; şemalar kulüpte sunulacak. İmkânlar uygunsa bir geri dönüşüm toplama merkezine inceleme gezisi planlanabilir.

İleri dönüşüm atölyesi için öğrenciler ürün fikirlerini eskizleyecek; her grup kullanacağı atık malzemeleri, üretim adımlarını ve görev dağılımını içeren kısa bir tasarım planı hazırlayacak ve malzeme toplamaya başlayacak.

Temizlenmiş atık şişe, kapak, karton, teneke ve kumaş parçalarıyla ileri dönüşüm atölyesi düzenlenecek; gruplar planladıkları ürünleri üretecek ve birbirlerinin çalışmalarına ara geri bildirim verecek.

Kullanılmayan kıyafetlerin onarım, dönüştürme ve paylaşım yoluyla nasıl değerlendirilebileceği tartışılacak; basit dikiş ve yama uygulamasıyla kumaş parçalarından bez torba veya temizlik bezi yapılacak. Kullanılabilir durumdaki kıyafetlerin uygun bir kuruma bağışlanması planlanabilir.

Gruplar afet sonrasında oluşan moloz, ambalaj ve tıbbi atığın neden hızlı ve ayrı yönetilmesi gerektiğini araştıracak; su kaynaklarının korunması ve bulaşıcı risklerin önlenmesi başlıkları kısa sunumlarla paylaşılacak.

Geçici barınma koşullarını içeren örnek olay kartları incelenecek; gruplar atığın ayrı toplanması, tuvalet ve el hijyeni, içme suyunun korunması ve kesici atıklardan kaçınma adımlarını içeren kısa bir plan hazırlayıp canlandırmayla sunacak. Afet çantasında yer alacak hijyen malzemeleri gerekçeleriyle belirlenecek.

Çöpe atılan bir kâğıdın, şişenin veya giysinin üretimi için harcanan su ve enerji araştırılacak; sınıf ve koridorlarda gereksiz yanan ışık ile açık kalan musluklar gözlem formuyla kaydedilerek israf noktaları ile atık miktarı arasındaki ilişki tartışılacak.

Hammadde, üretim, tüketim, atık ve geri kazanım aşamalarını gösteren bir kavram haritası hazırlanacak; her aşamanın fen, matematik ve sosyal bilgiler açısından anlamı tartışılacak, su ve enerji tasarrufu hatırlatma etiketleri okulun uygun noktalarına yerleştirilecek.

Sıfır atık temalı kısa film ve tanıtım materyali için senaryo taslağı yazılacak; çekim planı, mekân seçimi ve görev dağılımı yapılacak, aktarılacak ana mesaj ve slogan belirlenecek.

Kısa film çekimleri yapılacak ve kurgulanacak; aynı mesajı taşıyan afiş, yer etiketi ve bilgi kartı gibi materyaller tasarlanacak. Ürünler kulüp içinde ön gösterimle değerlendirilip düzeltilecek.

Sıfır atık istasyonları ve atık pil kutusu kontrol edilecek; kompost kutusu karıştırılıp gözlem çizelgesine kısa notlar işlenecek.

Kısa film sınıflarda gösterilecek; kulüp üyeleri afiş ve bilgi kartlarıyla kısa akran anlatımları yapacak, izleyenlerden hangi davranışı değiştirmeye söz verdiklerini yazdıkları geri bildirim notları toplanacak.

Atık haritası, grafikler, atık karnesi, ileri dönüşüm ürünleri, afişler ve kısa film gözden geçirilerek sergilenecekler seçilecek; sergi düzeni, açıklama kartları ve gezi güzergâhı hazırlanacak.

Yıl sonu sıfır atık sergisi okul içinde açılacak; ileri dönüşüm ürünleri, atık karnesi ve kompost düzeneği tanıtılacak, kısa film gösterilecek ve ziyaretçilere renk kodlu ayrıştırma uygulaması yaptırılacak.

Yıl sonu değerlendirme toplantısı yapılacak; ürünler ve veriler dijital bir derleme hâlinde arşivlenecek, istasyonların, atık pil kutusunun ve kompostun bakımı için devir planı hazırlanıp gelecek yıl önerileri not edilecek.

• e-Okul Sosyal Etkinlik Modülü'ne işlenen kulüp faaliyetlerinin değerlendirilmesi
• Kulüp çalışmalarında görev alan öğrencilere katılım/başarı belgesi verilmesi
• Yıl sonu faaliyet raporunun modül üzerinde hazırlanması
• Genel kurul toplantısı ve yıl boyunca yapılan etkinliklerin değerlendirilmesi