Türkçe - 6
Maarif
Butonlar Ne İşe Yarar?
Planlarıma Ekle
Bu dersi favori planlarınıza ekler, hızlıca erişmenizi sağlar.
Programa Ekle
Dersi haftalık ders programınıza ekler.
Notlar
Bu haftanın kazanımıyla ilgili kişisel notlarınızı kaydeder.
Konu Soruları
Bu haftanın konusuyla ilgili soru bankasını açar.
Günlük Plan
Bu hafta için günlük ders planı oluşturur/gösterir.
İlgili Dökümanlar
Bu derse ait paylaşılan dökümanları listeler.
Akıllı Tahta
Maestro akıllı tahta uygulamasını yeni sekmede açar.
E-Kitap
Dersin e-kitabını açar (yalnızca e-kitabı olan derslerde görünür).
TYMM Detay / Ders Bilgi Formu
Dersin müfredat bilgi formunu/detayını gösterir.
Büyüt
Kart içeriğini büyük punto ile bir modalda gösterir (karta 1 sn basılı tutarak da açılır).
Dinle
Kartın başlığını ve içeriğini sesli okur.
Düzenle
Yıllık planı düzenleme ekranını açar.
İndir
Planı PDF, Word veya MEB Çerçeve Plan biçiminde indirir; premium üyeler WhatsApp/Telegram/E-posta’ya da gönderebilir.
Butonlar Ne İşe Yarar?
Bu dersi favori planlarınıza ekler, hızlıca erişmenizi sağlar.
Dersi haftalık ders programınıza ekler.
Bu haftanın kazanımıyla ilgili kişisel notlarınızı kaydeder.
Bu haftanın konusuyla ilgili soru bankasını açar.
Bu hafta için günlük ders planı oluşturur/gösterir.
Bu derse ait paylaşılan dökümanları listeler.
Maestro akıllı tahta uygulamasını yeni sekmede açar.
Dersin e-kitabını açar (yalnızca e-kitabı olan derslerde görünür).
Dersin müfredat bilgi formunu/detayını gösterir.
Kart içeriğini büyük punto ile bir modalda gösterir (karta 1 sn basılı tutarak da açılır).
Kartın başlığını ve içeriğini sesli okur.
Yıllık planı düzenleme ekranını açar.
Planı PDF, Word veya MEB Çerçeve Plan biçiminde indirir; premium üyeler WhatsApp/Telegram/E-posta’ya da gönderebilir.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
DİLİMİZİN ZENGİNLİĞİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Türkçenin Anlatım Gücü
* Bilim ve Kültür Dili Olarak Türkçe
* Türkçenin Söz Varlığı
* Materyal Seçimlerini Yönetebilme
* Strateji, Yöntem ve Teknik Seçimlerini Yönetebilme
* Anahtar Kelime
* Yüzey Anlam
* Sesin Uygun Şekilde Kullanımı
* Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.4
T.D.6.5
T.D.6.15
T.D.6.19
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.2
T.O.6.3
T.O.6.4
T.O.6.5
T.O.6.6
T.O.6.16
T.O.6.21
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.2
T.K.6.3
T.K.6.9
T.K.6.22
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.2
T.Y.6.3
T.Y.6.18
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.4. Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.5. Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.D.6.15. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.19. Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.2. Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı, duraklama, vurgu, tonlama ve telaffuzu, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sesli okur.
c) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı ve duraklamaları, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sessiz okur.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Gerektiğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.O.6.16. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.2. Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma şekli (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.K.6.3. Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma amacını belirler.
b) Konuşma konusunu belirler.
c) Konuşma türünü belirler.
T.K.6.9. Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
a) Nefesini doğru ayarlar.
b) Kelimeleri doğru telaffuz eder.
c) Sesin şiddetini ayarlar.
ç) Doğru vurgu ve tonlamayla konuşur.
T.K.6.22. Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.2. Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı stratejileri seçer.
b) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
ç) Gerektiğinde yazısında söz varlığı unsurlarının görsel karşılığını kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Öz bildirim
* Gelişim çizelgesi
* Cümle tamamlama
* Sözcük ilişkilendirme
* Boşluk doldurma/açık uçlu soru
* Bilgi aktarımı
* Öz değerlendirme
* Paragraf yazma
* Sunum yapma
* Sorulardan/Kavramlardan/Görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Çoktan seçmeli/açık uçlu/iki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital
ortamlarda paylaşımı istenir.
Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.
Varsa bulunulan yerdeki alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması ve bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulur.
Kütüphane, sahaflar vb. yerlerin ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
DİLİMİZİN ZENGİNLİĞİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Türkçenin Anlatım Gücü
* Bilim ve Kültür Dili Olarak Türkçe
* Türkçenin Söz Varlığı
* Materyal Seçimlerini Yönetebilme
* Strateji, Yöntem ve Teknik Seçimlerini Yönetebilme
* Anahtar Kelime
* Yüzey Anlam
* Sesin Uygun Şekilde Kullanımı
* Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.4
T.D.6.5
T.D.6.15
T.D.6.19
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.2
T.O.6.3
T.O.6.4
T.O.6.5
T.O.6.6
T.O.6.16
T.O.6.21
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.2
T.K.6.3
T.K.6.9
T.K.6.22
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.2
T.Y.6.3
T.Y.6.18
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.4. Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.5. Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.D.6.15. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.19. Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.2. Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı, duraklama, vurgu, tonlama ve telaffuzu, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sesli okur.
c) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı ve duraklamaları, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sessiz okur.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Gerektiğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.O.6.16. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.2. Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma şekli (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.K.6.3. Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma amacını belirler.
b) Konuşma konusunu belirler.
c) Konuşma türünü belirler.
T.K.6.9. Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
a) Nefesini doğru ayarlar.
b) Kelimeleri doğru telaffuz eder.
c) Sesin şiddetini ayarlar.
ç) Doğru vurgu ve tonlamayla konuşur.
T.K.6.22. Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.2. Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı stratejileri seçer.
b) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
ç) Gerektiğinde yazısında söz varlığı unsurlarının görsel karşılığını kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Öz bildirim
* Gelişim çizelgesi
* Cümle tamamlama
* Sözcük ilişkilendirme
* Boşluk doldurma/açık uçlu soru
* Bilgi aktarımı
* Öz değerlendirme
* Paragraf yazma
* Sunum yapma
* Sorulardan/Kavramlardan/Görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Çoktan seçmeli/açık uçlu/iki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital
ortamlarda paylaşımı istenir.
Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.
Varsa bulunulan yerdeki alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması ve bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulur.
Kütüphane, sahaflar vb. yerlerin ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
→ haftası)
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
DİLİMİZİN ZENGİNLİĞİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Türkçenin Anlatım Gücü
* Bilim ve Kültür Dili Olarak Türkçe
* Türkçenin Söz Varlığı
* Materyal Seçimlerini Yönetebilme
* Strateji, Yöntem ve Teknik Seçimlerini Yönetebilme
* Anahtar Kelime
* Yüzey Anlam
* Sesin Uygun Şekilde Kullanımı
* Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.4
T.D.6.5
T.D.6.15
T.D.6.19
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.2
T.O.6.3
T.O.6.4
T.O.6.5
T.O.6.6
T.O.6.16
T.O.6.21
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.2
T.K.6.3
T.K.6.9
T.K.6.22
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.2
T.Y.6.3
T.Y.6.18
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.4. Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.5. Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.D.6.15. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.19. Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.2. Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı, duraklama, vurgu, tonlama ve telaffuzu, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sesli okur.
c) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı ve duraklamaları, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sessiz okur.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Gerektiğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.O.6.16. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.2. Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma şekli (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.K.6.3. Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma amacını belirler.
b) Konuşma konusunu belirler.
c) Konuşma türünü belirler.
T.K.6.9. Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
a) Nefesini doğru ayarlar.
b) Kelimeleri doğru telaffuz eder.
c) Sesin şiddetini ayarlar.
ç) Doğru vurgu ve tonlamayla konuşur.
T.K.6.22. Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.2. Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı stratejileri seçer.
b) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
ç) Gerektiğinde yazısında söz varlığı unsurlarının görsel karşılığını kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Öz bildirim
* Gelişim çizelgesi
* Cümle tamamlama
* Sözcük ilişkilendirme
* Boşluk doldurma/açık uçlu soru
* Bilgi aktarımı
* Öz değerlendirme
* Paragraf yazma
* Sunum yapma
* Sorulardan/Kavramlardan/Görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Çoktan seçmeli/açık uçlu/iki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital
ortamlarda paylaşımı istenir.
Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.
Varsa bulunulan yerdeki alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması ve bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulur.
Kütüphane, sahaflar vb. yerlerin ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
DİLİMİZİN ZENGİNLİĞİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Türkçenin Anlatım Gücü
* Bilim ve Kültür Dili Olarak Türkçe
* Türkçenin Söz Varlığı
* Materyal Seçimlerini Yönetebilme
* Strateji, Yöntem ve Teknik Seçimlerini Yönetebilme
* Anahtar Kelime
* Yüzey Anlam
* Sesin Uygun Şekilde Kullanımı
* Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.4
T.D.6.5
T.D.6.15
T.D.6.19
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.2
T.O.6.3
T.O.6.4
T.O.6.5
T.O.6.6
T.O.6.16
T.O.6.21
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.2
T.K.6.3
T.K.6.9
T.K.6.22
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.2
T.Y.6.3
T.Y.6.18
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.4. Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.5. Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.D.6.15. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.19. Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.2. Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı, duraklama, vurgu, tonlama ve telaffuzu, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sesli okur.
c) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı ve duraklamaları, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sessiz okur.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Gerektiğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.O.6.16. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.2. Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma şekli (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.K.6.3. Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma amacını belirler.
b) Konuşma konusunu belirler.
c) Konuşma türünü belirler.
T.K.6.9. Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
a) Nefesini doğru ayarlar.
b) Kelimeleri doğru telaffuz eder.
c) Sesin şiddetini ayarlar.
ç) Doğru vurgu ve tonlamayla konuşur.
T.K.6.22. Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.2. Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı stratejileri seçer.
b) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
ç) Gerektiğinde yazısında söz varlığı unsurlarının görsel karşılığını kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: TÜRKÜZ, TÜRKÇE KONUŞURUZ
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Öz bildirim
* Gelişim çizelgesi
* Cümle tamamlama
* Sözcük ilişkilendirme
* Boşluk doldurma/açık uçlu soru
* Bilgi aktarımı
* Öz değerlendirme
* Paragraf yazma
* Sunum yapma
* Sorulardan/Kavramlardan/Görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Çoktan seçmeli/açık uçlu/iki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital
ortamlarda paylaşımı istenir.
Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.
Varsa bulunulan yerdeki alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması ve bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulur.
Kütüphane, sahaflar vb. yerlerin ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
DİLİMİZİN ZENGİNLİĞİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Türkçenin Anlatım Gücü
* Bilim ve Kültür Dili Olarak Türkçe
* Türkçenin Söz Varlığı
* Materyal Seçimlerini Yönetebilme
* Strateji, Yöntem ve Teknik Seçimlerini Yönetebilme
* Anahtar Kelime
* Yüzey Anlam
* Sesin Uygun Şekilde Kullanımı
* Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.4
T.D.6.5
T.D.6.15
T.D.6.19
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.2
T.O.6.3
T.O.6.4
T.O.6.5
T.O.6.6
T.O.6.16
T.O.6.21
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.2
T.K.6.3
T.K.6.9
T.K.6.22
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.2
T.Y.6.3
T.Y.6.18
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.4. Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.5. Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.D.6.15. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.19. Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.2. Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı, duraklama, vurgu, tonlama ve telaffuzu, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sesli okur.
c) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı ve duraklamaları, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sessiz okur.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Gerektiğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.O.6.16. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.2. Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma şekli (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.K.6.3. Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma amacını belirler.
b) Konuşma konusunu belirler.
c) Konuşma türünü belirler.
T.K.6.9. Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
a) Nefesini doğru ayarlar.
b) Kelimeleri doğru telaffuz eder.
c) Sesin şiddetini ayarlar.
ç) Doğru vurgu ve tonlamayla konuşur.
T.K.6.22. Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.2. Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı stratejileri seçer.
b) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
ç) Gerektiğinde yazısında söz varlığı unsurlarının görsel karşılığını kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Öz bildirim
* Gelişim çizelgesi
* Cümle tamamlama
* Sözcük ilişkilendirme
* Boşluk doldurma/açık uçlu soru
* Bilgi aktarımı
* Öz değerlendirme
* Paragraf yazma
* Sunum yapma
* Sorulardan/Kavramlardan/Görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Çoktan seçmeli/açık uçlu/iki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital
ortamlarda paylaşımı istenir.
Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.
Varsa bulunulan yerdeki alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması ve bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulur.
Kütüphane, sahaflar vb. yerlerin ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
DİLİMİZİN ZENGİNLİĞİ BAĞIMSIZLIK YOLU
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Türkçenin Anlatım Gücü
* Bilim ve Kültür Dili Olarak Türkçe
* Türkçenin Söz Varlığı
* Materyal Seçimlerini Yönetebilme
* Strateji, Yöntem ve Teknik Seçimlerini Yönetebilme
* Anahtar Kelime
* Yüzey Anlam
* Sesin Uygun Şekilde Kullanımı
* Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
* Çözümleme
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.4
T.D.6.5
T.D.6.15
T.D.6.19
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.2
T.O.6.3
T.O.6.4
T.O.6.5
T.O.6.6
T.O.6.16
T.O.6.21
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.2
T.K.6.3
T.K.6.9
T.K.6.22
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.2
T.Y.6.3
T.Y.6.18
T.Y.6.21
T.Y.6.22
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.4. Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.5. Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Uygun durumlarda, iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.D.6.15. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.19. Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.2. Sesli ve sessiz okurken akıcı okuma unsurlarını yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı, duraklama, vurgu, tonlama ve telaffuzu, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sesli okur.
c) Metnin tür özellikleri ve içeriğinden hareketle okuma hızı ve duraklamaları, anlamı yansıtacak biçimde düzenleyerek metni sessiz okur.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama/konuya dair ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
c) Gerektiğinde iletilen mesajın gerektirdiği tepkiyi verir.
T.O.6.16. Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin anahtar söz varlığı unsurlarını belirler.
b) Belirlenen söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.2. Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma şekli (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.K.6.3. Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Konuşma amacını belirler.
b) Konuşma konusunu belirler.
c) Konuşma türünü belirler.
T.K.6.9. Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
a) Nefesini doğru ayarlar.
b) Kelimeleri doğru telaffuz eder.
c) Sesin şiddetini ayarlar.
ç) Doğru vurgu ve tonlamayla konuşur.
T.K.6.22. Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.2. Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı stratejileri seçer.
b) Yazma şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda kullanacağı yöntem ve teknikleri seçer.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını aralarındaki anlam ilişkilerini dikkate alarak belirler.
b) Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) ifade eder.
c) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun kullanır.
ç) Gerektiğinde yazısında söz varlığı unsurlarının görsel karşılığını kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: CEPHEYE KOŞAN AT
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
T.O.6.10. Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
D11. Özgürlük
Ölçme
* Öz bildirim
* Gelişim çizelgesi
* Cümle tamamlama
* Sözcük ilişkilendirme
* Boşluk doldurma/açık uçlu soru
* Bilgi aktarımı
* Öz değerlendirme
* Paragraf yazma
* Sunum yapma
* Sorulardan/Kavramlardan/Görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Çoktan seçmeli/açık uçlu/iki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Dereceli puanlama anahtarı
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/Paragraf yazma
* Öykü oluşturma/Öykü tamamlama
* Betimleme
* Canlandırma
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital
ortamlarda paylaşımı istenir.
Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.
Varsa bulunulan yerdeki alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması ve bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulur.
Kütüphane, sahaflar vb. yerlerin ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BAĞIMSIZLIK YOLU
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.5
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.10. Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Cümle tamamlama
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/Paragraf yazma
* Öykü oluşturma/Öykü tamamlama
* Betimleme
* Sunum yapma
* Canlandırma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BAĞIMSIZLIK YOLU
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.5
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.10. Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Cümle tamamlama
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/Paragraf yazma
* Öykü oluşturma/Öykü tamamlama
* Betimleme
* Sunum yapma
* Canlandırma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BAĞIMSIZLIK YOLU OKUL TEMELLİ PLANLAMA*
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
OKUL TEMELLİ PLANLAMA*
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.5
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.10. Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Cümle tamamlama
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/Paragraf yazma
* Öykü oluşturma/Öykü tamamlama
* Betimleme
* Sunum yapma
* Canlandırma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
- Dönem Ara Tatili
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BAĞIMSIZLIK YOLU
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.5
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.10.Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Cümle tamamlama
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/paragraf yazma
* Öykü oluşturma/öykü tamamlama
* Betimleme
* Sunum yapma
* Canlandırma
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BAĞIMSIZLIK YOLU
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.5
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.10.Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Cümle tamamlama
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/paragraf yazma
* Öykü oluşturma/öykü tamamlama
* Betimleme
* Sunum yapma
* Canlandırma
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BAĞIMSIZLIK YOLU
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin İçi Karşılaştırma
* Metinler Arası Karşılaştırma
* Dili Yaratıcı Biçimde Kullanma
* İçerik Oluşturma
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Duygu Yönetimi
* Empati
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.3
T.D.6.6
T.D.6.7
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.11
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.5
T.O.6.8
T.O.6.9
T.O.6.10
T.O.6.11
T.O.6.12
T.O.6.23
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.4
T.K.6.5
T.K.6.7
T.K.6.8
T.K.6.12
T.K.6.15
T.K.6.25
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.4
T.Y.6.5
T.Y.6.11
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.3. Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.6.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.D.6.7. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.11. Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.O.6.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.6.10.Metin içi karşılaştırma yapabilme
a) Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.11. Metinler arası karşılaştırma yapabilme
a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme
a) Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
b) Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
c) Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
T.O.6.23. Okuduğunu özetleyebilme
a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.4. Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
T.K.6.5. Konuşmasında uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.6.7. Yaratıcı konuşma yapabilme
a) Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
c) Farklı anlatı yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.K.6.8. Hazırlıksız konuşma yapabilme
a) Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
c) Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
T.K.6.12. Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.15. Sözlü olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.6.25. Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
a) Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
b) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
c) Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
ç) Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.4. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
a) Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
b) Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
c) Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
T.Y.6.5. Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.6.11. Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Cümle tamamlama
* Çoktan seçmeli/Açık uçlu/İki bileşenli soru
* Kümelere ayırma
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Kavram haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek konuşma/yazma
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Cümle/paragraf yazma
* Öykü oluşturma/öykü tamamlama
* Betimleme
* Sunum yapma
* Canlandırma
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenir.
Millî Mücadele'ye katkıda bulunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması sağlanır.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzelerin ya da konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
FARKLI DÜNYALAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
Beden Dili
Merak
Empati
Açık Fikirlilik
Çıkarım
Çözümleme
Karşılaştırma
Düşünceyi Geliştirme Yolları
Özetleme
Sınıflandırma
Tartışma
Dili Yaratıcı Kullanma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.10
T.D.6.17
T.D.6.20
T.D.6.21
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.7
T.O.6.17
T.O.6.18
T.O.6.19
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.6
T.K.6.13
T.K.6.14
T.K.6.17
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.7
T.Y.6.9
T.Y.6.10
T.Y.6.17
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme
a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.6.21.Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde, görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme
a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme
a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir.
c) Farklı metin yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.6.17. Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Kümelere ayırma
* Bilgi aktarımı
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sunum yapma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü metin oluşturma
* Betimleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Kavram haritası
* Sayısal dereceleme ölçeği (tartışma görevi için)
* Zihin haritası
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Farklı kültürlerin kıyafetlerinin araştırılması, bu araştırma neticesinde her kültürden bir parça taşıyabilecek şekilde dijital ortamda ya da görsellerin çıktılarının alınarak kesilip birleştirilmesiyle yeni bir kıyafet tasarlanması, bu kıyafeti giydiği düşünülen bir kahramanın dilinden kıyafetindeki parçaların hangi kültürlerden geldiğini ve motiflerinin -varsa- anlamlarını da içerecek şekilde “çok kültürlülük” ile ilgili bir metin yazılması ve metin ve tasarımın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Farklı kültürlerin mimari yapılarının birbirlerinden ne gibi farklılıklar taşıdığının ve bu farklı lıkların coğrafya, iklim, ham madde vb. unsurlardan ne şekilde etkilendiğinin araştırılması ve araştırma sonuçlarının sınıf ortamında ya da uygun dijital ortamda paylaşılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “farklı kültürlere ait örnekler” görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Öğrenme çıktılarına ilişkin yazma çalışmalarında öğrenciye model olunur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
FARKLI DÜNYALAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
Beden Dili
Merak
Empati
Açık Fikirlilik
Çıkarım
Çözümleme
Karşılaştırma
Düşünceyi Geliştirme Yolları
Özetleme
Sınıflandırma
Tartışma
Dili Yaratıcı Kullanma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.10
T.D.6.17
T.D.6.20
T.D.6.21
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.7
T.O.6.17
T.O.6.18
T.O.6.19
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.6
T.K.6.13
T.K.6.14
T.K.6.17
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.7
T.Y.6.9
T.Y.6.10
T.Y.6.17
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme
a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.6.21.Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde, görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme
a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme
a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir.
c) Farklı metin yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.6.17. Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: MISIR-İSPANYA-NORVEÇ
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Kümelere ayırma
* Bilgi aktarımı
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sunum yapma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü metin oluşturma
* Betimleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Kavram haritası
* Sayısal dereceleme ölçeği (tartışma görevi için)
* Zihin haritası
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Farklı kültürlerin kıyafetlerinin araştırılması, bu araştırma neticesinde her kültürden bir parça taşıyabilecek şekilde dijital ortamda ya da görsellerin çıktılarının alınarak kesilip birleştirilmesiyle yeni bir kıyafet tasarlanması, bu kıyafeti giydiği düşünülen bir kahramanın dilinden kıyafetindeki parçaların hangi kültürlerden geldiğini ve motiflerinin -varsa- anlamlarını da içerecek şekilde “çok kültürlülük” ile ilgili bir metin yazılması ve metin ve tasarımın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Farklı kültürlerin mimari yapılarının birbirlerinden ne gibi farklılıklar taşıdığının ve bu farklı lıkların coğrafya, iklim, ham madde vb. unsurlardan ne şekilde etkilendiğinin araştırılması ve araştırma sonuçlarının sınıf ortamında ya da uygun dijital ortamda paylaşılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “farklı kültürlere ait örnekler” görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Öğrenme çıktılarına ilişkin yazma çalışmalarında öğrenciye model olunur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
FARKLI DÜNYALAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
Beden Dili
Merak
Empati
Açık Fikirlilik
Çıkarım
Çözümleme
Karşılaştırma
Düşünceyi Geliştirme Yolları
Özetleme
Sınıflandırma
Tartışma
Dili Yaratıcı Kullanma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.10
T.D.6.17
T.D.6.20
T.D.6.21
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.7
T.O.6.17
T.O.6.18
T.O.6.19
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.6
T.K.6.13
T.K.6.14
T.K.6.17
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.7
T.Y.6.9
T.Y.6.10
T.Y.6.17
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme
a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.6.21.Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde, görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme
a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme
a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir.
c) Farklı metin yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.6.17. Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Kümelere ayırma
* Bilgi aktarımı
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sunum yapma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü metin oluşturma
* Betimleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Kavram haritası
* Sayısal dereceleme ölçeği (tartışma görevi için)
* Zihin haritası
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Farklı kültürlerin kıyafetlerinin araştırılması, bu araştırma neticesinde her kültürden bir parça taşıyabilecek şekilde dijital ortamda ya da görsellerin çıktılarının alınarak kesilip birleştirilmesiyle yeni bir kıyafet tasarlanması, bu kıyafeti giydiği düşünülen bir kahramanın dilinden kıyafetindeki parçaların hangi kültürlerden geldiğini ve motiflerinin -varsa- anlamlarını da içerecek şekilde “çok kültürlülük” ile ilgili bir metin yazılması ve metin ve tasarımın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Farklı kültürlerin mimari yapılarının birbirlerinden ne gibi farklılıklar taşıdığının ve bu farklı lıkların coğrafya, iklim, ham madde vb. unsurlardan ne şekilde etkilendiğinin araştırılması ve araştırma sonuçlarının sınıf ortamında ya da uygun dijital ortamda paylaşılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “farklı kültürlere ait örnekler” görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Öğrenme çıktılarına ilişkin yazma çalışmalarında öğrenciye model olunur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
OKUL TEMELLİ PLANLAMA* FARKLI DÜNYALAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Farklı Ülkelerin Kültürleri
* Beden Dili
* Merak
* Empati
* Açık Fikirlilik
* Çıkarım
* Çözümleme
* Karşılaştırma
* Düşünceyi Geliştirme Yolları
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Tartışma
* Dili Yaratıcı Kullanma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.10
T.D.6.17
T.D.6.20
T.D.6.21
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.7
T.O.6.17
T.O.6.18
T.O.6.19
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.6
T.K.6.13
T.K.6.14
T.K.6.17
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.7
T.Y.6.9
T.Y.6.10
T.Y.6.17
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme
a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.6.21. Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme
a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme
a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir.
c) Farklı metin yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.6.17.Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Kümelere ayırma
* Bilgi aktarımı
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sunum yapma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü metin oluşturma
* Betimleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Kavram haritası
* Sayısal dereceleme ölçeği (tartışma görevi için)
* Zihin haritası
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Farklı kültürlerin kıyafetlerinin araştırılması, bu araştırma neticesinde her kültürden bir parça taşıyabilecek şekilde dijital ortamda ya da görsellerin çıktılarının alınarak kesilip birleştirilmesiyle yeni bir kıyafet tasarlanması, bu kıyafeti giydiği düşünülen bir kahramanın dilinden kıyafetindeki parçaların hangi kültürlerden geldiğini ve motiflerinin -varsa- anlamlarını da içerecek şekilde “çok kültürlülük” ile ilgili bir metin yazılması ve metin ve tasarımın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Farklı kültürlerin mimari yapılarının birbirlerinden ne gibi farklılıklar taşıdığının ve bu farklı lıkların coğrafya, iklim, ham madde vb. unsurlardan ne şekilde etkilendiğinin araştırılması ve araştırma sonuçlarının sınıf ortamında ya da uygun dijital ortamda paylaşılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “farklı kültürlere ait örnekler” görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Öğrenme çıktılarına ilişkin yazma çalışmalarında öğrenciye model olunur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
FARKLI DÜNYALAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Beden Dili
* Merak
* Empati
* Açık Fikirlilik
* Çıkarım
* Çözümleme
* Karşılaştırma
* Düşünceyi Geliştirme Yolları
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Tartışma
* Dili Yaratıcı Kullanma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.10
T.D.6.17
T.D.6.20
T.D.6.21
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.7
T.O.6.17
T.O.6.18
T.O.6.19
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.6
T.K.6.13
T.K.6.14
T.K.6.17
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.7
T.Y.6.9
T.Y.6.10
T.Y.6.17
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme
a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.6.21. Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme
a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme
a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir.
c) Farklı metin yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.6.17.Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: AY AVCISI ESKİMOLAR
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Kümelere ayırma
* Bilgi aktarımı
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sunum yapma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü metin oluşturma
* Betimleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Kavram haritası
* Sayısal dereceleme ölçeği (tartışma görevi için)
* Zihin haritası
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Farklı kültürlerin kıyafetlerinin araştırılması, bu araştırma neticesinde her kültürden bir parça taşıyabilecek şekilde dijital ortamda ya da görsellerin çıktılarının alınarak kesilip birleştirilmesiyle yeni bir kıyafet tasarlanması, bu kıyafeti giydiği düşünülen bir kahramanın dilinden kıyafetindeki parçaların hangi kültürlerden geldiğini ve motiflerinin -varsa- anlamlarını da içerecek şekilde “çok kültürlülük” ile ilgili bir metin yazılması ve metin ve tasarımın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Farklı kültürlerin mimari yapılarının birbirlerinden ne gibi farklılıklar taşıdığının ve bu farklı lıkların coğrafya, iklim, ham madde vb. unsurlardan ne şekilde etkilendiğinin araştırılması ve araştırma sonuçlarının sınıf ortamında ya da uygun dijital ortamda paylaşılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “farklı kültürlere ait örnekler” görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Öğrenme çıktılarına ilişkin yazma çalışmalarında öğrenciye model olunur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
FARKLI DÜNYALAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Beden Dili
* Merak
* Empati
* Açık Fikirlilik
* Çıkarım
* Çözümleme
* Karşılaştırma
* Düşünceyi Geliştirme Yolları
* Özetleme
* Sınıflandırma
* Tartışma
* Dili Yaratıcı Kullanma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.8
T.D.6.9
T.D.6.10
T.D.6.17
T.D.6.20
T.D.6.21
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.7
T.O.6.17
T.O.6.18
T.O.6.19
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.6
T.K.6.13
T.K.6.14
T.K.6.17
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.7
T.Y.6.9
T.Y.6.10
T.Y.6.17
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.8. Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.6.9. Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
a) İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.10. Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme
a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.6.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve dinledikleriyle/izledikleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.6.21. Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
b) Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
c) Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
T.O.6.17. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.6.18. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.19. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Belirlediği düşünceyi geliştirme yollarının birbirleriyle ve metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.6. Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.6.13. Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.6.14. Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.6.17. Sözlü olarak tartışmaya katılabilme
a) Tartışmalarda önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin konuşmasını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.7. Yaratıcı yazı yazabilme
a) Yazısında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
b) Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek yazısını zenginleştirir.
c) Farklı metin yapılarını kullanır.
ç) Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
T.Y.6.9. Yazısında karşılaştırma yapabilme
a) Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
b) Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
c) Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
ç) Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.10. Yazısında sınıflandırma yapabilme
a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler.
b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır.
c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.6.17.Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve metinle uyumlu şekilde kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D7. Estetik
D14. Saygı
D19. Vatanseverlik
Ölçme
* Kümelere ayırma
* Bilgi aktarımı
* Tanılayıcı dallanmış ağaç
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Sunum yapma
* Sözcük ve kavram havuzundan seçerek yazma
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü metin oluşturma
* Betimleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Kavram haritası
* Sayısal dereceleme ölçeği (tartışma görevi için)
* Zihin haritası
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Farklı kültürlerin kıyafetlerinin araştırılması, bu araştırma neticesinde her kültürden bir parça taşıyabilecek şekilde dijital ortamda ya da görsellerin çıktılarının alınarak kesilip birleştirilmesiyle yeni bir kıyafet tasarlanması, bu kıyafeti giydiği düşünülen bir kahramanın dilinden kıyafetindeki parçaların hangi kültürlerden geldiğini ve motiflerinin -varsa- anlamlarını da içerecek şekilde “çok kültürlülük” ile ilgili bir metin yazılması ve metin ve tasarımın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Farklı kültürlerin mimari yapılarının birbirlerinden ne gibi farklılıklar taşıdığının ve bu farklı lıkların coğrafya, iklim, ham madde vb. unsurlardan ne şekilde etkilendiğinin araştırılması ve araştırma sonuçlarının sınıf ortamında ya da uygun dijital ortamda paylaşılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “farklı kültürlere ait örnekler” görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Öğrenme çıktılarına ilişkin yazma çalışmalarında öğrenciye model olunur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
Yarıyıl Tatili
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
Yarıyıl Tatili
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
- Dönem Ara Tatili
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
OKUL TEMELLi PLANLAMA* İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Metin Yapıları
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER BİLİM VE TEKNOLOJİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Yorumlama
* Çözümleme
* Özetleme
* Hazırlıklı Konuşma
* Yazım Kurallarını Uygulama
* Noktalama İşaretlerini Uygulama
* Bilim
* Teknoloji
* Yapay Zekâ
* Söz Sanatları
* Açık ve Örtük İfade
* Tartışma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.2
T.D.6.12
T.D.6.14
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.3
T.O.6.13
T.O.6.15
T.O.6.22
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.20
T.K.6.21
T.K.6.24
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.6
T.Y.6.12
T.Y.6.21
T.Y.6.22
T.D.6.13
T.D.6.16
T.D.6.18
T.O.6.14
T.O.6.20
T.K.6.10
T.K.6.11
T.K.6.23
T.Y.6.8
T.Y.6.14
T.Y.6.19
T.Y.6.20
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.12. Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.6.14. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.13. Metni yorumlayabilme
a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.6.15. Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.20. Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
a) Konuşma sürecini planlar.
b) Plana uygun hazırlıklar yapar.
c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
d) Konuşmasına yönelik değerlendirme kriteri belirler.
T.K.6.21. Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme
a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
b) Düşünceyi geliştirme yollarını birbirleriyle ve söylemle uyumlu şekilde kullanır.
T.K.6.24. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Konuşmasında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.6. Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler.
b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir.
c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.6.12. Yazılı olarak özetleyebilme
a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: DÜNYA VE ZAMAN
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
T.D.6.13. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.D.6.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.6.18. Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
b) Dinlediğinin/izlediğinin anlatımıyla söz sanatlarının ilişkisini ortaya koyar.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
T.O.6.14. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.6.20. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler.
b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
T.K.6.10. Sözlü sunum yapabilme
a) Plan yapar.
b) Plana uygun hazırlıklarını yapar.
c) Prova yapar.
ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar.
d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar.
e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.6.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.K.6.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.Y.6.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.Y.6.14. Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
a) Yazısında yer verdiği önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin yazısını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.6.19.Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme
T.Y.6.20. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazısında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB3.2. Esneklik
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D4. Dostluk
D5. Duyarlılık
D8. Mahremiyet
D14. Saygı
D15. Sevgi
D16. Sorumluluk
D3. Çalışkanlık
Ölçme
* Kavram haritası
* Çoktan seçmeli soru
* Sunum yapma
* Çoklu ortam tasarımı
* Zihin haritası
* Yapılandırılmış özetleme
* Karşılıklı konuşma (diyalog)
* Dikte
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
* Bilgi aktarımı
* Sözcük ilişkilendirme
* Eşleştirme
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü/yazılı metin oluşturma
* Tartışma
* Cümle/Paragraf yazma
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayatta yaşanılan/tanık olunan iletişim sorunlarının karşılaştırması, bu sorunların sebepleri ve çözüm önerilerini içerecek şekilde çoklu ortam ögeleri ile desteklenen bir sunu hazırlanıp bu sununun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenİr.
Dijital ortamlarda görüş belirten yorumlardaki kırıcı söylemlerin yerine bloglar gibi sosyal ağlarda sevgi dilinin kullanılmasına yönelik beğeni cümleleri hazırlanması ve bu cümlelerin sınıf panosunda sergilenmesi istenİr.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde metinde geçen önemli kelimeler listelenİr ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “akranlarla iletişim”, “iletişim becerileri”, “kitle iletişim araçları” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
İletişim problemlerinin yer aldığı görseller sunularak bu görsellerdeki problemler üzerine konuşulması ve problemlere çözüm önerisi sunulması, sonrasında da görsellerin uygun karşılıklarıyla değiştirilmesi sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Günlük hayata ilişkin bir problem belirlenerek bu problemin çözümüne yönelik özgün bir teknolojik araç gereç oluşturulması fikri üzerine düşünülmesi; bu fikrin kâğıt, kalem, boya vb. materyaller veya dijital araçlar kullanılarak tasarım çiziminin yapılması, bu çizimle birlikte aracın tasarlanma gerekçesi ve amacına da yer verecek şekilde bir sunum hazırlanıp sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Gelecek yüzyılda hangi yeni teknolojik gelişmelerin, araç gereçlerin ortaya çıkabileceğine ilişkin bir metin yazılması, bu metnin uygun yapay zekâ programlarından biri kullanılarak görselleştirilmesi, metin ve görsellerin birleştirilerek sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenir.
Türk bilim insanlarının bilim ve teknolojiye katkılarının araştırılması, araştırma sonucu elde edilen bilgilerin somut verilerle (çizimler, afişler, prototipler, haber metinleri vb.) aktarılmasını sağlayan bilim ve teknoloji müzesinin sınıfta/okulda kurulması ve müzenin ziyarete açılması istenir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “bilim”, “teknoloji” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- bilim ya da teknoloji merkezi, müze vb. yerlerin, alternatif olarak konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin, karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BİLİM VE TEKNOLOJİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Teknoloji
* Yapay Zekâ
* Çözümleme
* Söz Sanatları
* Açık ve Örtük İfade
* Tartışma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.13
T.D.6.16
T.D.6.18
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.14
T.O.6.20
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.10
T.K.6.11
T.K.6.23
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.8
T.Y.6.14
T.Y.6.19
T.Y.6.20
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.13. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.D.6.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.6.18. Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
b) Dinlediğinin/izlediğinin anlatımıyla söz sanatlarının ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.14. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.O.6.20. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler.
b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.10. Sözlü sunum yapabilme
a) Plan yapar.
b) Plana uygun hazırlıklarını yapar.
c) Prova yapar.
ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar.
d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar.
e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.6.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.K.6.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.Y.6.14. Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
a) Yazısında yer verdiği önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin yazısını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.6.19.Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.Y.6.20. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazısında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Bilgi aktarımı
* Sözcük ilişkilendirme
* Zihin haritası
* Dereceli puanlama anahtarı
* Eşleştirme
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü/yazılı metin oluşturma
* Tartışma
* Cümle/Paragraf yazma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayata ilişkin bir problem belirlenerek bu problemin çözümüne yönelik özgün bir teknolojik araç gereç oluşturulması fikri üzerine düşünülmesi; bu fikrin kâğıt, kalem, boya vb. materyaller veya dijital araçlar kullanılarak tasarım çiziminin yapılması, bu çizimle birlikte aracın tasarlanma gerekçesi ve amacına da yer verecek şekilde bir sunum hazırlanıp sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Gelecek yüzyılda hangi yeni teknolojik gelişmelerin, araç gereçlerin ortaya çıkabileceğine ilişkin bir metin yazılması, bu metnin uygun yapay zekâ programlarından biri kullanılarak görselleştirilmesi, metin ve görsellerin birleştirilerek sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenir.
Türk bilim insanlarının bilim ve teknolojiye katkılarının araştırılması, araştırma sonucu elde edilen bilgilerin somut verilerle (çizimler, afişler, prototipler, haber metinleri vb.) aktarılmasını sağlayan bilim ve teknoloji müzesinin sınıfta/okulda kurulması ve müzenin ziyarete açılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “bilim”, “teknoloji” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- bilim ya da teknoloji merkezi, müze vb. yerlerin, alternatif olarak konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin, karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BİLİM VE TEKNOLOJİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Teknoloji
* Yapay Zekâ
* Çözümleme
* Söz Sanatları
* Açık ve Örtük İfade
* Tartışma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.13
T.D.6.16
T.D.6.18
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.14
T.O.6.20
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.10
T.K.6.11
T.K.6.23
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.8
T.Y.6.14
T.Y.6.19
T.Y.6.20
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.13. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.D.6.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.6.18. Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
b) Dinlediğinin/izlediğinin anlatımıyla söz sanatlarının ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.14. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.O.6.20. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler.
b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.10. Sözlü sunum yapabilme
a) Plan yapar.
b) Plana uygun hazırlıklarını yapar.
c) Prova yapar.
ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar.
d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar.
e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.6.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.K.6.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.Y.6.14. Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
a) Yazısında yer verdiği önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin yazısını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.6.19.Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.Y.6.20. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazısında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Bilgi aktarımı
* Sözcük ilişkilendirme
* Zihin haritası
* Dereceli puanlama anahtarı
* Eşleştirme
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü/yazılı metin oluşturma
* Tartışma
* Cümle/Paragraf yazma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayata ilişkin bir problem belirlenerek bu problemin çözümüne yönelik özgün bir teknolojik araç gereç oluşturulması fikri üzerine düşünülmesi; bu fikrin kâğıt, kalem, boya vb. materyaller veya dijital araçlar kullanılarak tasarım çiziminin yapılması, bu çizimle birlikte aracın tasarlanma gerekçesi ve amacına da yer verecek şekilde bir sunum hazırlanıp sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Gelecek yüzyılda hangi yeni teknolojik gelişmelerin, araç gereçlerin ortaya çıkabileceğine ilişkin bir metin yazılması, bu metnin uygun yapay zekâ programlarından biri kullanılarak görselleştirilmesi, metin ve görsellerin birleştirilerek sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenir.
Türk bilim insanlarının bilim ve teknolojiye katkılarının araştırılması, araştırma sonucu elde edilen bilgilerin somut verilerle (çizimler, afişler, prototipler, haber metinleri vb.) aktarılmasını sağlayan bilim ve teknoloji müzesinin sınıfta/okulda kurulması ve müzenin ziyarete açılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “bilim”, “teknoloji” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- bilim ya da teknoloji merkezi, müze vb. yerlerin, alternatif olarak konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin, karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BİLİM VE TEKNOLOJİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Teknoloji
* Yapay Zekâ
* Çözümleme
* Söz Sanatları
* Açık ve Örtük İfade
* Tartışma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.13
T.D.6.16
T.D.6.18
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.14
T.O.6.20
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.10
T.K.6.11
T.K.6.23
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.8
T.Y.6.14
T.Y.6.19
T.Y.6.20
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.13. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.D.6.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.6.18. Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
b) Dinlediğinin/izlediğinin anlatımıyla söz sanatlarının ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.14. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.O.6.20. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler.
b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.10. Sözlü sunum yapabilme
a) Plan yapar.
b) Plana uygun hazırlıklarını yapar.
c) Prova yapar.
ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar.
d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar.
e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.6.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.K.6.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.Y.6.14. Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
a) Yazısında yer verdiği önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin yazısını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.6.19.Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.Y.6.20. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazısında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Bilgi aktarımı
* Sözcük ilişkilendirme
* Zihin haritası
* Dereceli puanlama anahtarı
* Eşleştirme
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü/yazılı metin oluşturma
* Tartışma
* Cümle/Paragraf yazma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayata ilişkin bir problem belirlenerek bu problemin çözümüne yönelik özgün bir teknolojik araç gereç oluşturulması fikri üzerine düşünülmesi; bu fikrin kâğıt, kalem, boya vb. materyaller veya dijital araçlar kullanılarak tasarım çiziminin yapılması, bu çizimle birlikte aracın tasarlanma gerekçesi ve amacına da yer verecek şekilde bir sunum hazırlanıp sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Gelecek yüzyılda hangi yeni teknolojik gelişmelerin, araç gereçlerin ortaya çıkabileceğine ilişkin bir metin yazılması, bu metnin uygun yapay zekâ programlarından biri kullanılarak görselleştirilmesi, metin ve görsellerin birleştirilerek sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenir.
Türk bilim insanlarının bilim ve teknolojiye katkılarının araştırılması, araştırma sonucu elde edilen bilgilerin somut verilerle (çizimler, afişler, prototipler, haber metinleri vb.) aktarılmasını sağlayan bilim ve teknoloji müzesinin sınıfta/okulda kurulması ve müzenin ziyarete açılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “bilim”, “teknoloji” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- bilim ya da teknoloji merkezi, müze vb. yerlerin, alternatif olarak konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin, karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BİLİM VE TEKNOLOJİ
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Teknoloji
* Yapay Zekâ
* Çözümleme
* Söz Sanatları
* Açık ve Örtük İfade
* Tartışma
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.13
T.D.6.16
T.D.6.18
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.14
T.O.6.20
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.10
T.K.6.11
T.K.6.23
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.8
T.Y.6.14
T.Y.6.19
T.Y.6.20
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.13. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.D.6.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.6.18. Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
b) Dinlediğinin/izlediğinin anlatımıyla söz sanatlarının ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.14. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.O.6.20. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler.
b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.10. Sözlü sunum yapabilme
a) Plan yapar.
b) Plana uygun hazırlıklarını yapar.
c) Prova yapar.
ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar.
d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar.
e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.6.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.K.6.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.Y.6.14. Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
a) Yazısında yer verdiği önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin yazısını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.6.19.Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.Y.6.20. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazısında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
Ölçme
* Bilgi aktarımı
* Sözcük ilişkilendirme
* Zihin haritası
* Dereceli puanlama anahtarı
* Eşleştirme
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü/yazılı metin oluşturma
* Tartışma
* Cümle/Paragraf yazma
* Kontrol listesi
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayata ilişkin bir problem belirlenerek bu problemin çözümüne yönelik özgün bir teknolojik araç gereç oluşturulması fikri üzerine düşünülmesi; bu fikrin kâğıt, kalem, boya vb. materyaller veya dijital araçlar kullanılarak tasarım çiziminin yapılması, bu çizimle birlikte aracın tasarlanma gerekçesi ve amacına da yer verecek şekilde bir sunum hazırlanıp sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Gelecek yüzyılda hangi yeni teknolojik gelişmelerin, araç gereçlerin ortaya çıkabileceğine ilişkin bir metin yazılması, bu metnin uygun yapay zekâ programlarından biri kullanılarak görselleştirilmesi, metin ve görsellerin birleştirilerek sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenir.
Türk bilim insanlarının bilim ve teknolojiye katkılarının araştırılması, araştırma sonucu elde edilen bilgilerin somut verilerle (çizimler, afişler, prototipler, haber metinleri vb.) aktarılmasını sağlayan bilim ve teknoloji müzesinin sınıfta/okulda kurulması ve müzenin ziyarete açılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “bilim”, “teknoloji” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- bilim ya da teknoloji merkezi, müze vb. yerlerin, alternatif olarak konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin, karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
BİLİM VE TEKNOLOJİ LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Teknoloji
* Yapay Zekâ
* Çözümleme
* Söz Sanatları
* Açık ve Örtük İfade
* Tartışma
* Ünlü Türk Bilim İnsanları
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.13
T.D.6.16
T.D.6.18
T.D.6.25
T.O.6.3
T.O.6.14
T.O.6.20
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.10
T.K.6.11
T.K.6.23
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.3
T.Y.6.8
T.Y.6.14
T.Y.6.19
T.Y.6.20
T.Y.6.21
T.Y.6.22
T.D.6.1
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.2. Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.6.13. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.D.6.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.6.18. Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
b) Dinlediğinin/izlediğinin anlatımıyla söz sanatlarının ilişkisini ortaya koyar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.3. Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.6.14. Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
b) Hikâye unsurlarının birbirleriyle bağlantısını belirler.
c) Hikâye unsurları arasındaki etkileşimleri (zamanın kahramanla, mekânın olayla vb.) belirler.
T.O.6.20. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
a) Okuduklarındaki söz sanatlarını belirler.
b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.10. Sözlü sunum yapabilme
a) Plan yapar.
b) Plana uygun hazırlıklarını yapar.
c) Prova yapar.
ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar.
d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar.
e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.6.11. Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.K.6.23. Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.6.8. Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb. ile gözlem ve ön bilgilerini ilişkilendirir.
b) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin tahminde bulunur.
c) Yazısında mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin yargıda bulunur.
T.Y.6.14. Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
a) Yazısında yer verdiği önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
b) Karşısındakinin yazısını inceleyerek varsa tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder veya tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.6.19.Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme
a) İletileri açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
b) Örtük iletilerini destekleyecek unsurları (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) kullanır.
T.Y.6.20. Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazısında bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanır.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: AVRUPA ŞAMPİYONU DÜNYA İKİNCİSİ GÖNÜLLERİN BİRİNCİSİ
SÜMEYYE BOYACI
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
OB3. Finansal Okuryazarlık
Değerler
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D17. Tasarruf
Ölçme
* Bilgi aktarımı
* Sözcük ilişkilendirme
* Zihin haritası
* Dereceli puanlama anahtarı
* Eşleştirme
* Sorulardan/Görsellerden/Kavramlardan hareketle sözlü/yazılı metin oluşturma
* Tartışma
* Cümle/Paragraf yazma
* Kontrol listesi
* Açık uçlu soru
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Günlük hayata ilişkin bir problem belirlenerek bu problemin çözümüne yönelik özgün bir teknolojik araç gereç oluşturulması fikri üzerine düşünülmesi; bu fikrin kâğıt, kalem, boya vb. materyaller veya dijital araçlar kullanılarak tasarım çiziminin yapılması, bu çizimle birlikte aracın tasarlanma gerekçesi ve amacına da yer verecek şekilde bir sunum hazırlanıp sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Gelecek yüzyılda hangi yeni teknolojik gelişmelerin, araç gereçlerin ortaya çıkabileceğine ilişkin bir metin yazılması, bu metnin uygun yapay zekâ programlarından biri kullanılarak görselleştirilmesi, metin ve görsellerin birleştirilerek sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenir.
Türk bilim insanlarının bilim ve teknolojiye katkılarının araştırılması, araştırma sonucu elde edilen bilgilerin somut verilerle (çizimler, afişler, prototipler, haber metinleri vb.) aktarılmasını sağlayan bilim ve teknoloji müzesinin sınıfta/okulda kurulması ve müzenin ziyarete açılması istenir.
Destekleme
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “bilim”, “teknoloji” vb. kavramlar görsel, işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılır.
Bulunulan yerdeki -varsa- bilim ya da teknoloji merkezi, müze vb. yerlerin, alternatif olarak konuya ilişkin sanal müzelerin sınıf ortamında ziyareti gerçekleştirilerek tema içerisinde verilen bilgilerin, karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanır.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
SÜMEYYE BOYACI
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D17. Tasarruf
Ölçme
* Açık uçlu soru
* Eşleştirme
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
OKUL TEMELLİ PLANLAMA* LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Ünlü Türk Bilim İnsanları
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
SÜMEYYE BOYACI
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D17. Tasarruf
Ölçme
* Açık uçlu soru
* Eşleştirme
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D17. Tasarruf
Ölçme
* Açık uçlu soru
* Eşleştirme
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D17. Tasarruf
Ölçme
* Açık uçlu soru
* Eşleştirme
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
METİN: TÜRK DENİZCİLERİ-PİRİ REİS
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D17. Tasarruf
Ölçme
* Açık uçlu soru
* Eşleştirme
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
LİDER RUHLAR
Konu (İçerik Çerçevesi)
* Devlet Sanatçısı
* Ünlü Türk Sporcular
* Başarılı Türk Girişimciler
* Finansal Okuryazarlık
* Değerlendirme
* Eleştirme
* Probleme Çözüm Üretebilme
* Azim ve Kararlılık
* Girişkenlik
* Yaratıcılık
Öğrenme Çıktısı Kodları
T.D.6.22
T.D.6.23
T.D.6.24
T.D.6.25
T.O.6.1
T.O.6.24
T.O.6.25
T.O.6.26
T.O.6.27
T.K.6.1
T.K.6.16
T.K.6.18
T.K.6.19
T.K.6.26
T.Y.6.1
T.Y.6.13
T.Y.6.15
T.Y.6.16
T.Y.6.21
T.Y.6.22
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME
T.D.6.1. Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.6.22. Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler.
b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.23. Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
a) Medya içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre medya içeriğinde inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.6.24. Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.6.25. Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
OKUMA
T.O.6.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme
a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer.
c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.6.24. Okuduğunu değerlendirebilme
a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler.
b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar.
c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.O.6.25. Metni eleştirebilme
a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular.
b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.6.26. Metindeki probleme çözüm üretebilme
a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur.
ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.6.27. Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
KONUŞMA
T.K.6.1. Konuşma sürecini yönetebilme
a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
b) Uygun zamanda söz alır/verir.
c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.6.16. Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.6.18. Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.6.19. Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.6.26. Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
YAZMA
T.Y.6.1. Yazma sürecini yönetebilme
a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.6.13. Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler.
b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler.
c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır.
ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.6.15. Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular.
b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır.
c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.6.16. Problem çözümüne yönelik yazabilme
a) Problemi tanımlar.
b) Problemi özetler.
c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir.
ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler.
d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.6.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
a) Yazım kurallarını uygular.
b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.6.22. Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Beceri Alanı
• İzleme
• Okuma
• Konuşma
• Yazma
Sosyal-Duygusal Becerileri
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendini Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB3.2. Esneklik
SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Okur Yazarlık Becerileri
OB2. Dijital Okuryazarlık
OB3. Finansal Okuryazarlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB7. Veri Okuryazarlığı
Değerler
D6. Dürüstlük
D11. Özgürlük
D14. Saygı
D16. Sorumluluk
D17. Tasarruf
Ölçme
* Açık uçlu soru
* Eşleştirme
* Sunum yapma
* Rapor yazma
* Soru-cevap
* Paragraf/Metin yazma
* Drama
* Kontrol listesi
* Dereceli puanlama anahtarı
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
SOSYAL ETKİNLİK
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
DİNLEME/İZLEME: SOSYAL ETKİNLİK
OKUMA: SOSYAL ETKİNLİK
KONUŞMA: SOSYAL ETKİNLİK
YAZMA: SOSYAL ETKİNLİK
Okul Temelli Planlama
Eğitim öğretim yılı başında yapılması kararlaştırılan çalışmalar; okulun, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçları dikkate alınarak yıl içerisinde güncellenebilir.
*Bu çerçeve planda belirtilen okul temelli planlama haftaları örnek olarak sunulmuştur. Planlama, zümre öğretmenler kurulunda alınan kararlara göre okul ve ders koşulları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Farklılaştırma
Özgün bir girişimcilik örneği oluşturulması, bu kapsamda bu girişimin hangi sektörde, ne kadar maliyetle, kaç personelle kurulacağı, avantaj ve risklerinin neler olabileceği; tanıtımının ne şekilde sağlanacağı gibi konuların ele alındığı çoklu medya ögeleriyle desteklenmiş bir sunum hazırlanması ve bu sunumun sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Ahilik kültürü çerçevesinde meslek ahlakı ilkelerinin neler olabileceği konusunda araştırma yapılması, araştırma sonucunun sınıfta paylaşıldıktan sonra iş birliğiyle meslek ahlakı ilkelerinin tablo hâlinde yazılması ve tablonun uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenir.
Destekleme
Temada yer alan “girişimcilik”, “finans” gibi terimsel bilgiler şematik düzenleyiciler aracılığıyla görselleştirilerek sunulur.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metinde geçen önemli kelimeler listelenir ve bu kelimelerin özellikleri (gerçek, mecaz, yan, eş ve zıt anlamları vb.) görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilir.
Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulur.
Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği birebir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülür.