Türkçe (MEB)-5
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
SAĞLIKLI YAŞIYORUM
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.14.
Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler. b) Belirlenen bilgilerin birbirleriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.5.20. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler. b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler.
T.D.5.22.
Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme a) Dinlediği/izlediği ile ilgili bir norm belirler. b) Dinlediğinde/izlediğinde belirlediği norma ilişkin inceleme yapar. c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır. ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.D.5.23.
Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme a) Dinlediğini/izlediğini belirlenen bir özellik açısından sorgular. b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır. c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.15.
Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler. b) Belirlenen bilgilerin birbiriyle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.5.22. Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme a) Çoklu ortam ögelerinin işlevlerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler. b) Ögeler arasındaki bağlantıları belirler. T.O.5.24 Okuduğunu değerlendirebilme a) Metnin içeriğiyle ilgili bir norm belirler. b) Okuduklarında belirlediği norma ilişkin inceleme yapar. c) İnceleme sonuçlarını belirdiği normla karşılaştırır. ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
T.O.5.25.
Metni eleştirebilme a) Okuduğunu belirlenen bir özellik açısından sorgular. b) Sorgulanan özellikle ilgili akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır. c) Olumsuz yargıya yönelik gerekçeli alternatif üretir.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.6.
Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, sanal gezi uygulamaları, ses kaydı, müzik, video, dijital pano, çevrim içi toplantı araçları vb.) belirler. b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir. c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak konuşma içeriğinde kullanır.
T.K.5.10. Sözlü sunum yapabilme a) Plan yapar. b) Plana uygun hazırlıklarını yapar. c) Prova yapar. ç) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen bir sunum yapar. d) Dinleyicilerin/izleyicilerin sorularını cevaplar. e) Sunumunu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirir.
T.K.5.14.
Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Yorum yapacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.5.16.
Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler. b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler. c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır. ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
T.K.5.18.
Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular. b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır. c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı konuşmasına yansıtır.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.6.
Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme a) Amacına uygun olarak kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video vb.) belirler. b) Belirlediği çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar verir. c) Belirlediği çoklu ortam ögelerini, birbirleriyle etkileşimlerini dikkate alarak yazısında kullanır.
T.Y.5.11.
Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme a) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.5.13.
Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme a) Mevcut olay, konu, durum vb.ne ilişkin bir norm belirler. b) Belirlediği norma göre olay, konu, durum vb.ni inceler. c) İnceleme sonuçlarını belirlediği normla karşılaştırır. ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıyı yazısında kullanır.
T.Y.5.15.
Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme a) Eleştireceği olay, konu, problem, durum vb.ni sorgular. b) Sorgulanan olay, konu, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu/olumsuz yargıya ulaşır. c) Akıl yürütme ile ulaştığı yargıyı yazısına yansıtır.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Sosyal-Duygusal Becerileri
Okur Yazarlık Becerileri
Değerler
Ölçme
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.2.
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.5.8.
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.5.10.
Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.5.12.
Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.5.24.
Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.3.
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.5.9.
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.5.11.
Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.5.13.
Metni yorumlayabilme a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.5.26.
Metindeki probleme çözüm üretebilme a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.5.
Konuşmasında uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler. c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.5.13.
Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.5.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.5.19.
Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.3.
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.5.5.
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler. c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.5.10.
Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.5.12.
Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.5.16.
Problem çözümüne yönelik yazabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Sosyal-Duygusal Becerileri
Okur Yazarlık Becerileri
Değerler
Ölçme
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.2.
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.5.8.
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.5.10.
Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.5.12.
Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.5.24.
Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.3.
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.5.9.
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.5.11.
Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.5.13.
Metni yorumlayabilme a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.5.26.
Metindeki probleme çözüm üretebilme a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.5.
Konuşmasında uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler. c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.5.13.
Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.5.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.5.19.
Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.3.
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.5.5.
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler. c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.5.10.
Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.5.12.
Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.5.16.
Problem çözümüne yönelik yazabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Sosyal-Duygusal Becerileri
Okur Yazarlık Becerileri
Değerler
Ölçme
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.2.
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.5.8.
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.5.10.
Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.5.12.
Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.5.24.
Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.3.
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.5.9.
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.5.11.
Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.5.13.
Metni yorumlayabilme a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.5.26.
Metindeki probleme çözüm üretebilme a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.5.
Konuşmasında uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler. c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.5.13.
Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.5.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.5.19.
Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.3.
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.5.5.
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler. c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.5.10.
Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.5.12.
Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.5.16.
Problem çözümüne yönelik yazabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Sosyal-Duygusal Becerileri
Okur Yazarlık Becerileri
Değerler
Ölçme
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.2.
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.5.8.
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.5.10.
Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.5.12.
Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.5.24.
Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.3.
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.5.9.
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.5.11.
Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.5.13.
Metni yorumlayabilme a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.5.26.
Metindeki probleme çözüm üretebilme a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.5.
Konuşmasında uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler. c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.5.13.
Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.5.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.5.19.
Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.3.
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.5.5.
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler. c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.5.10.
Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.5.12.
Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.5.16.
Problem çözümüne yönelik yazabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Sosyal-Duygusal Becerileri
Okur Yazarlık Becerileri
Değerler
Ölçme
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.2.
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.5.8.
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.5.10.
Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.5.12.
Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.5.24.
Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.3.
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.5.9.
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.5.11.
Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.5.13.
Metni yorumlayabilme a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.5.26.
Metindeki probleme çözüm üretebilme a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.5.
Konuşmasında uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler. c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.5.13.
Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.5.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.5.19.
Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.3.
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.5.5.
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler. c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.5.10.
Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.5.12.
Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.5.16.
Problem çözümüne yönelik yazabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Sosyal-Duygusal Becerileri
Okur Yazarlık Becerileri
Değerler
Ölçme
Etkinlik
Ünite/Tema/Öğrenme Alanı
RAMAZAN BAYRAMI (19-22 Mart 2026) OKUL TEMELLİ PLANLAMA* İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER
Konu (İçerik Çerçevesi)
Öğrenme Çıktısı (Kazanımlar)
T.D.5.1.
Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, bilgiye erişim olanakları; etkinliğin süresi doğrultusunda dinleme/izleme materyalini ve diğer kaynakları (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar. c) Etkileşimli dinleme/izleme sırasında karşısındakiyle ilişkiyi sürdürür.
T.D.5.2.
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer. b) Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.D.5.8.
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.D.5.10.
Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme a) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.D.5.12.
Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.5.24.
Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.D.5.25.
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir. OKUMA :T.O.5.1.
Okumada materyal seçimini yönetebilme a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, ek kaynak vb.) seçer. c) Seçimleri üzerinde zamana bağlı değişime/üst bilişsel izlemeye dayalı düzenlemeler yapar.
T.O.5.3.
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme a) Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur. b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
T.O.5.9.
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme a) Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir. b) İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar. c) Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
T.O.5.11.
Metinler arası karşılaştırma yapabilme a) Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler. b) Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler. c) Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
T.O.5.13.
Metni yorumlayabilme a) Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler. b) Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür. c) Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.5.26.
Metindeki probleme çözüm üretebilme a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar. b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler. c) Ön bilgilerini kullanarak problemin olası çözümlerine yönelik alternatif tahminler oluşturur. ç) Alternatif çözümler arasından akıl yürüterek en uygun çözümü belirler. d) Ürettiği çözüme ilişkin yansıtma ve değerlendirme yapar.
T.O.5.27.
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir. KONUŞMA :
T.K.5.1.
Konuşma sürecini yönetebilme a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır. b) Uygun zamanda söz alır/verir. c) Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar. ç) Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
T.K.5.5.
Konuşmasında uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler. c) Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.K.5.13.
Konuşmasında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsurları ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) konuşmasında kullanır.
T.K.5.15. Sözlü olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
T.K.5.19.
Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini sözlü olarak ifade eder.
T.K.5.26.
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir. c) Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.YAZMA:T.Y.5.1.
Yazma sürecini yönetebilme a) Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler. b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır. c) Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
T.Y.5.3.
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme a) Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer. b) Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
T.Y.5.5.
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme a) İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler. b) Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler. c) Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
T.Y.5.10.
Yazısında sınıflandırma yapabilme a) Sınıflandırma yapacağı unsur ve ölçütleri belirler. b) Unsurları, belirlediği ölçütlere göre ayırır. c) Ayrılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder. ç) Tasniflerini (gerekli durumlarda grafik, tablo, görsel vb. ile destekleyerek) yazısında kullanır.
T.Y.5.12.
Yazılı olarak özetleyebilme a) Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler. b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır. c) Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar. ç) Sıraladıklarını kendi cümleleriyle yazıya aktarır.
T.Y.5.16.
Problem çözümüne yönelik yazabilme a) Problemi tanımlar. b) Problemi özetler. c) Gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgiye dayalı alternatif çözümler üretir. ç) Alternatif çözümler arasından en uygun olanı akıl yürüterek belirler. d) Çözümü ve çözüm sonrası değerlendirmelerini yazılı olarak ifade eder.
T.Y.5.21.
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme a) Yazım kurallarını uygular. b) Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
T.Y.5.22.
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir. b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir. c) Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.